تاریخچه نهاد:

سابقه نهاد در دانشگاهها به زمان حضرت امام خمینی (ره) بر می گردد. پس از انقلاب فرهنگی و بازگشایی دانشگاهها به منظورجلوگیری از توطئه هایی که در صدد جدا کردن دو قشر روحانی و دانشگاهی از یکدیگربودند، امام راحل (ره) اندیشه وحدت حوزه و دانشگاه را پایه گذاری کردند. براساس این اندیشه حضور روحانیان آگاه و خوش فکر ، در دانشگاهها ضروری بنظر می رسید و پس از آن بود که نمایندگان امام در دانشگاههای مهم کشور، فعالیت خود را آغاز کردند. پس از ارتحال جانگداز حضرت امام (ره) باتوجه به توسعه دانشگاهها بدستور حضرت آیت الله خامنه ای ، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها تأسیس گردید و اولین اساسنامه آن در سال ۱۳۶۹ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. پس از آن اساسنامه دیگری بنابر مقتضیات و نیازهای جدید،تدوین و در سال ۱۳۷۲ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید که اینک مبنای کارنهاد نمایندگی می باشد.مقام معظم رهبری در جلسه پرسش و پاسخ که در تاریخ ۲۲/۲/۱۳۷۷ در دانشگاه تهران برگزار گردید، فرمودند : قبل از زمان من هم این نهاد بود، من آمدم و در واقع این نهاد را مقداری ویراستاری کردم.

 

معرفی:

نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دردانشگاهها حسب عنایت و دستور حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌ العالی) با هدفی متعالی و در راستای ایجاد دانشگاه مؤمن و متعبد به هدایت الهی و در راستای تبیین ارزشهای اسلامی و تعمیق آگاهی های دینی و اعتقادی دانشجویان و دانشگاهیان و بر اساس مصوبه نهایی اسفندماه سال ۱۳۷۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر ایجاد سازمانی جدید برای تحقق منویات معظم‌ له، بر اساس اهداف و وظایف معین تشكیل گردید كه دركلیه دانشگاهها و مراكز آموزش عالی به انجام وظایف مصرح در اساسنامه می‌پردازد.

نهاد نمایندگی در دانشگاهها در جهت نیل به این اهداف و وظایف الهی دو اصل مهم و اساسی را فراروی خود قرار داده است:

۱ـ تأكید و تلاش جدی بر حركت‌های زیربنایی و عمیق فرهنگی در راستای رشد و توسعه اندیشه‌ها و آگاهی های دینی و اسلامی دانشجویان و دانشگاهیان.

۲ـ ایجاد و تقویت روحیه تحرك و مشاركت فعال دانشجویان و دانشگاهیان در عرصه فعالیتهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در سطح جامعه و دانشگاهها.

بر همین اساس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اهتمام و جدیت تمام نسبت به برنامه‌ریزی و ایجاد هماهنگی و ارتباط با نهادها و تشكل‌های دانشجویی اقدام نموده و در جهت ایجاد ارتباط با اساتید ونیروهای فرهنگی و مذهبی گامهای مؤثری برداشته است.

 

اساسنامه نهاد:

 

مقدمه بر اساس دستور رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت ا… خامنه ای مد ظله العالی مبنی بر تجدید نظر در اساسنامه شورای نمایندگان و دفاتر آنها در دانشگاهها ( موضوع مصوبه شماره ۱۳۶۸/ د .ش مورخ ۲۸/۴/۶۹شورای عالی انقلاب فرهنگی و اصلاحیه های آن ) و ایجاد سازمان جدیدی برای تحقق اهداف مورد نظر معظم له« نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها » با این اهداف ‚ وظایف و سازمان تشكیل می شود :

 

ماده ۱ نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دردانشگاهها كه در این اساسنامه اختصارا «نهاد نمایندگی» نامیده می شود ‚ نهادی است كه زیر نظر معظم له در كلیه دانشگاههاو مراكز آموزش عالی به انجام وظایف مصّرح در اساسنامه می پردازد.

 

ماده ۲ –اهداف توسعه و تعمیق آگاهی ها و علایق اسلامی دانشجویان و دانشگاهیان و تبیین ارزشهای اسلامی.ایجاد وگسترش فضای معنوی و اسلامی دردانشگاهها و رشد فضائل اخلاقی در دانشگاهیان.رشد بینش سیاسی در محیط دانشگاهها .حمایت وهدایت فكری تشكلهای دانشجویی ودانشگاهی .حاكمیت بخشیدن به ارزشهای اسلامی وانقلابی در سطوح اجرایی و علمی.مقابله با ترویج عقا ئد وافكار انحرافی و هجوم فرهنگی و تقویت روح خودباوری و استقلال فكری .تقویت پیوند حوزه و دانشگاه .

 

ماده ۳ – وظایف تبیین مسایل سیاسی ‚ اجتماعی و فرهنگی از طریق برگزاری جلسات ‚ سخنرانی و بحث و مناظره ‚ نشر مقالات و جزوات و مانند آن.انجام دادن مسئولیتهای روحانیت در محیط دانشگاه مانند اقامه نماز جماعت و برپایی مجالس و محافل مذهبی و اهتمام به تعظیم شعائر اسلامی و مراسم دینی.اجرای برنامه های آموزشی ‚ پژوهشی و تربیتی در زمینه علوم و معارف اسلامی از قبیل :برگزاری گردهمایی ها ونشست های تخصصی ‚ جلسات پاسخ به سوالات ‚ نشر مقالات و جزوات و فعالیتهای فوق برنامه و مانند آن.حضور فعال در میان دانشجویان ودانشگاهیان به منظور راهنمایی وارشاد فكری و اخلاقی و پاسخ گویی به مسایل شرعی.هدایت تشكلها و نهادها و حركتهای اسلامی دانشجویی و دانشگاهی و تقویت فعالیت های اسلامی در دانشگاه مطالعه و بررسی وضع دینی و اعتقادی وگرایشهای فرهنگی و سیاسی در محیط دانشگاه و علل ضعفها و نارسائیها برای دستیابی به راه حل های مناسب.بسط فرهنگ امر به معروف و نهی از منكر واقامه نماز در دانشگاهها .همكاری با نهادها و مراكز حوزوی ودانشگاهی و پشتیبانی از آنها برای تقویت پیوند حوزه و دانشگاه.گزینش علمی و عمومی استادان دروس معارف اسلامی و نظارت بر كیفیت ارائه آن دروس و ارزیابی عملكرد آنان.تایید رئیس پیشنهادی گروه معارف اسلامی قبل از معرفی به رئیس دانشگاه .نظارت بر رعایت موازین اسلامی و ارزش های انقلاب در امور اداره دانشگاهها ‚ تشكلها وفعالیتهای فرهنگی و سیاسی – اجتماعی مراكز هنری و ورزشی و خوابگاههای دانشگاهی و نیز نشریات داخلی دانشگاه.بررسی مقررات ‚ آیین نامه ها و بخشنامه های راجع به امور فرهنگی در مراكز آموزش عالی و مؤسسات وابسته از نظر انطباق با معیارها و ارزشهای اسلامی و انقلاب اسلامی.حمایت از نیروهای متخصص و متعهد دردانشگاه.اعلام نظر كتبی در باره خلاف های بین متون جزوات درسی و مباحث راجع به مبانی ارزشها و دیدگاهها ی دینی و اسلامی از طرف دفتر مركزی نهاد ‚ به مسئولان ذیربط ‚ برای اصلاح .

تبصره :مسئول نهاد در هر دانشگاه ‚ نظرها و تذكرات خود را در هر یك از موارد برای بررسی و اقدام لازم كتبا به رئیس یا مسئولان دانشگاه یا مركز آموزش عالی اعلام می دارد ‚‌ در صورت عدم موافقت یا عدم اعتنا ‚ موضوع به شورای نمایندگان احاله می شود تا با حضور طرفین بررسی و تصمیم نهایی اتخاذ شود. عضویت نماینده ای از نهاد در شورایعالی برنامه ریزی و نماینده ای در هیئت نظارت وبازرسی شورای عالی انقلاب فرهنگی ونمایندگانی در هیئت های عالی گزینش استاد وزارت فرهنگ و آموزش عالی و وزارت بهداشت ‚ درمان و آموزش پزشكی ‚ این چهار نماینده به پیشنهاد رئیس نهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی انتخاب خواهد شد .

 

ماده ۴اركان نهاد نمایندگی عبارتند از :شورای نمایندگان مقام معظم رهبری .ریاست نهاد.دفاتر نمایندگان در دانشگاهها.

 

ماده ۵شورای نمایندگان مقام معظم رهبری ‚‌ عالیترین مرجع سیاست گذاری نهاد است و اعضای آن را رهبر معظم انقلاب اسلامی منصوب می كند.

 

ماده ۶رئیس نهاد برترین مسئول اجرائی نهاد است وباپیشنهاد شورای نمایندگان توسط مقام معظم رهبری برای مدت سه سال تعیین می شود.

 

ماده ۷مسئول دفتر نمایندگی در دانشگاه ‚ مسئولیت اداره دفتر و اجرای وظایف نهاد در حیطه دانشگاه را بر عهده دارد و زیر نظر رئیس نهاد و در چارچوب برنامه ها و آئین نامه های ابلاغ شده از سوی وی ‚ فعالیت می كند.

 

ماده ۸نصب و عزل مسئولان دفاتر نمایندگی دردانشگاهها پس از مشورت با رئیس دانشگاه به پیشنهاد رئیس نهاد و تصویب شورای نمایندگان و حكم رئیس شورا صورت می گیرد.

 

ماده ۹وظایف شورای نمایندگان :تصویب سیاستها و خط مشئ ها ‚ نمودار تشكیلاتی و شرح وظایف قسمتها .پیشنهاد رئیس نهاد به مقام معظم رهبری .تصویب برنامه و تهیه و تنظیم بودجه وترازنامه سالانه و ارائه آن برای تصویب به مراجع ذیصلاح.نظارت بر حسن اجرای مصوبات شوراینمایندگان و عملكرد نهاد .نصب و عزل مسئولان دفاتر نمایندگان دردانشگاه با امضای رئیس شورای نمایندگان پس از پیشنهاد رئیس نهاد و مشورت با رئیس دانشگاه.تصویب تشكیلات دفاتر نمایندگی و محدوده وظایف شعب وابسته در چارچوب اساسنامه .

 

ماده ۱۰وظایف و اختیارات رئیس نهاد :اداره كلیه امور نهاد در چار چوباساسنامه و مقررات .اجرای مصوبات شورای نمایندگان .نظارت برحسن اجرای وظایف دفاتر و واحدها و فعالیتهای جاری نهاد در دانشگاهها و پیگیری اشكالات و تخلفات احتمالی.پیشنهاد برنامه محتوایی و طرحهای اجرایی برای تصویب در شورای نمایندگان .تهیه و ابلاغ آیین نامه ها و بخش نامه ها به دفاتر نمایندگی در دانشگاهها برای انجام وظایف محول .پیشنهاد نصب و عزل مسئولان دفاتر دردانشگاهها پس از مشورت با رئیس دانشگاه در هر مورد به شورای نمایندگان برای صدورحكم .تهیه سیاستها ‚ خط مشئ ها ‚‌ نمودار تشكیلاتی و شرح وظایف قسمتها وارائه به شورای نمایندگان برای تصویب .تدوین و تهیه برنامه ‚ بودجه و ترازنامه سالانه و ارائه به شورا.نصب و عزل معاونان و مسئولان داخلی نهاد.تشكیل شورایی از صاحب نظران حوزه ودانشگاه به منظور بررسی طرحها و برنامه ها ی محتوایی نهاد.جذب و تربیت فضلای روحانی برای تصدی مسئولیتها در نهاد نمایندگی .

 

ماده ۱۱هیئت رئیسه دانشگاه با حضور مسئول دفترنمایندگی نسبت به هرگونه پشتیبانی و تامین نیازهای دفتر اعم از نیروی انسانی وفضاو تجهیزات در چارچوب امكانات دانشگاه ‚ تصمیم گیری و اقدام می كند.

 وظایف نهاد:

بر اساس آیین نامه اجرایی نهاد ،مسئولیت كلیه امور مربوط به فعالیت هایی كه محتوای فرهنگی – دینی دارند،اعم از برنامه ریزی و اجرا، به عهده نهاد بوده و این فعالیتها با هماهنگی مدیریت دانشگاه اجرا می شودو عبارتند از :

۱٫ اقامه نماز جماعت و امور مساجد درنماز خانه ها وهیئتها.۲٫ دعوت از روحانیون و مبلغین آگاه (ماه مبارك رمضان ‚‌ ماه محرم ‚ ایام فاطمیه و …. )۳٫ امور مربوط به تبیین احكام شرعی وبرگزاری مراسم و سخنرانی های مذهبی و ….۴٫ برگزاری گردهماییها ( نشست ‚‌ سخنرانی ‚ پرسش و پاسخ ‚ میزگرد ‚ مناظره و هم اندیشی و …. ).۵٫ برگزاری مسابقات فرهنگی و مذهبی وبرنامه های ادبی و هنری ویژه موضوعات مذهبی.۶٫ برگزاری كلاسهای آموزشی متون دینی ومعارف اسلامی (نهج البلاغه ‚‌ صحیفه سجادیه و ….).۷٫ تدوین وانتشار نشریات و جزوات دینی.۸٫ ایجاد و تقویت كتابخانه و نوارخانه مذهبی.۹٫ برگزاری اردوهای آموزشی ‚ تربیتی و زیارتی.۱۰٫ انجام مشاوره های دینی ‚ اخلاقی ‚‌ خانوادگی و …. ( به صورت حضوری و مكاتبه ای ).۱۱٫ برگزاری برنامه های قرانی ( حفظ ‚‌ قرائت ‚ مفاهیم‚‌ تفسیر ‚ شبی با قران و …. ).۱۲٫ تبیین فرهنگ امر به معروف و نهی از منكر.